Stanisław August Poniatowski, ostatni król Polski, panował w latach 1764-1795. Los owego monarchy jest związany z Petersburgiem i kościołem Św. Katarzyny. W lutym 1797 roku monarcha, który przeżył trzy Rozbiory Polski i podpisał akt abdykacji, przybył do Petersburga. Króla zaproszono w celu uregulowania kwestii finansowo-politycznych dotyczących długów nieistniejącego już państwa.
Rano 2 lutego 1798 r. zamieszkały w Pałacu Marmurowym Stanisław August podszedł do okna, aby sprawdzić termometr i nagle poczuł silny ból głowy. Natychmiast wezwano jego lekarza dr Beklera i osobistego spowiednika ks. Jurewicza. Po spowiedzi królowi udzielono komunii. Wbrew staraniom lekarzy stan króla nie polepszył się; nadwornie weszli do sypialni, aby uczestniczyć we wspólnej modlitwie przy namaszczaniu olejem świętym. Chory razem ze wszystkimi zaczął odmawiać „Ojcze nasz”, lecz bliżej końca modlitwy jego głos zrobił się słabszy, oddech przerywany i Stanisław August Poniatowski zmarł.
Po śmierci Poniatowskiego zgodnie z zarządzeniem cesarza Pawła I specjalnie powołana Komisja Żałobna zajęła się organizacją pogrzebu. Uroczystości żałobne odbyły się zgodnie z regulaminem pogrzebów monarchów europejskich.
W Wielkiej Sali Pałacu Marmurowego według projektu architekta V. Brenny urządzono „Castrum doloris”. Zamówiono dwie korony. Złotą koronę Paweł I włożył na głowę króla. Drugą pozłacaną i posrebrzaną koronę umieszczono przed trumną wśród orderów i regaliów królewskich.
W ciągu ośmiu dni dziesięć tysięcy ludzi przeszło przed owym „lit funebre”. Na czele konduktu żałobnego, który przeszedł od pałacu do kościoła katolickiego, stanął cesarz Paweł I który ułożył epitafium. Napis w języku łacińskim na nagrobku, umieszczonym w posadzce kościoła nad kryptą, głosił: „Stanisław August, Król Polski, Wielki Książe Litewski – wymowny przykład zmienności doli, pomyślną rozumnie, przeciwną mężnie znosił. Zmarł w Petersburgu 1 lutego 1798 roku w 66 roku życia. Paweł I Samodzierżawca, i cesarz Wszech Rosji przyjacielowi i gościowi położył ”.
Stanisław August Poniatowski został pochowany z honorami, które przystały monarsze europejskiemu. Grobowiec dla trumny królewskiej urządzono w krypcie znajdującej się we wschodniej części transeptu kościelnego. Ceremonia pogrzebowa w kościele odbywała się w ciągu trzech dni od 22 do 25 lutego 1798 roku. Msze żałobne odprawiał legat papieski w Rosji, nuncjusz Lorenzo Litta i metropolita rzymsko-katolicki Stanisław Bogusz Siestrzeńcewicz przy udziale licznego duchowieństwa.
V. Brenna, architekt i dekorator, niejednokrotnie przygotowywał projekty wystroju żałobnego. Kościół św. Katarzyny został przez niego specjalnie udekorowany dla uroczystości żałobnych i ceremonii pogrzebowej ostatniego polskiego króla.
Katafalk, uwieńczony regaliami królewskimi, znajdował się pod baldachimem między dwoma obeliskami z godłem Polski i monogramem SAR - Stanislaus Augustus Rex. Jedną z dwóch koron, wykonaną z pozłacanego srebra przez jubilera I. Kleina z Petersburga, po pogrzebie przekazano do moskiewskiej Orużejnej Pałaty.
Zabalsamowane ciało króla znajdowało się w krypcie do 1938 roku i zostało przewiezione do kościoła Trójcy Świętej w rodowym majątku Poniatowskich w Wołczynie koło Grodna. Niedługo po tym świątynia została spustoszona, a miejsce pochówku utracono. Dopiero w 1989 roku dzięki staraniom polskich naukowców i archeologów urna z pozostałymi prochami króla i napisem SAR (Stanislaus Augustus Rex) została przywieziona do Zamku Królewskiego w Warszawie. Trzeci pochówek króla odbył się w Katedrze Św. Jana w Warszawie w 1995 roku.
Kryptę jako obiekt historyczny zrekonstruowano ze środków Konsulatu Generalnego Rzeczypospolitej Polskiej w Petersburgu według projektu PKZ.
